Wet in formele zin
Een wet in formele zin is een algemeen verbindend voorschrift dat formeel wordt vastgesteld door de hoogste wetgevende macht in Nederland: de Koning en de Staten-Generaal. Voor Delftenaren onderscheidt dit zich van lokale regelgeving, zoals besluiten van de Gemeente Delft. Deze wetten vormen de ruggengraat van ons rechtssysteem en spelen een sleutelrol in bestuursrechtelijke zaken bij de Rechtbank Den Haag.
Definitie en uitleg van wet in formele zin
In het Nederlandse recht onderscheiden we wet in formele zin van wet in materiële zin. De formele wet wordt uitsluitend gemaakt door de formele wetgever via een parlementair proces met inspraak van Tweede en Eerste Kamer. Voor inwoners van Delft is dit relevant bij het beoordelen van besluiten van de Gemeente Delft, die altijd moeten aansluiten bij deze hogere normen.
Deze wetten staan bovenaan de hiërarchie van normen, direct na de Grondwet. Ze gelden voor iedereen, inclusief lokale overheden, en vereisen een nieuw wetgevingsproces voor wijzigingen. Delftenaren doen er goed aan te weten wanneer een regel een formele wet is, bijvoorbeeld bij het toetsen van een weigering van een parkeervergunning door de gemeente.
Wettelijke basis
De definitie van wet in formele zin is opgenomen in artikel 1:1 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb): "wet in formele zin: koninklijk besluit houdende algemene regels van algemene werkingssfeer, vastgesteld met algemene middel van wetgeving, alsmede besluit houdende algemene regels van algemene werkingssfeer van de beide Kamers der Staten-Generaal voorzien van koninklijke instemming."
De Grondwet ligt hieraan ten grondslag. Artikel 91 Grondwet bepaalt: "Wetten worden vastgesteld door of namens de Koning en de Staten-Generaal." Artikel 87 regelt de Kamers-procedure. In Delft is dit cruciaal voor delegatie van bevoegdheden; alleen formele wetten mogen deze doorgeven aan de Gemeente Delft (zie ook algemeen verbindende voorschriften).
Verschil tussen wet in formele zin en wet in materiële zin
Het verschil tussen formele en materiële wet draait om vorm/procedure versus inhoud. Hier een overzicht:
| Aspect | Wet in formele zin | Wet in materiële zin |
|---|---|---|
| Formele wetgever | Koning en Staten-Generaal | Ministers, Gemeente Delft, provincies |
| Voorbeeld | Wegenverkeerswet 1994 | APV Gemeente Delft over parkeren |
| Rangorde | Hoogste (na Grondwet) | Lager, ondergeschikt |
| Toetsing | Alleen aan Grondwet | Aan hogere normen, incl. formele wet |
In de praktijk mag een Delftse Algemene Plaatselijke Verordening (APV) niet botsen met een formele wet.
Praktische voorbeelden voor Delft
Stel, u ontvangt een boete voor overschrijding van de snelheid op de A13 bij Delft. De maximumsnelheid komt uit de Wegenverkeerswet 1994, een formele wet. Boetebedragen zijn ministerieel geregeld, maar moeten binnen die wet passen.
De Algemene wet bestuursrecht (Awb) is zelf een formele wet en regelt bezwaar en beroep. Bij weigering van een parkeervergunning door de Gemeente Delft kunt u procederen bij de Rechtbank Den Haag op basis van de Awb.
Tijdens corona waren tijdelijke wetten, zoals de Tijdelijke wet coronamaatregelen horeca en culturele sector, formele wetten die ook lokale maatregelen in Delft stuurden.
Rechten en plichten rondom wet in formele zin
Rechten van Delftenaren:
- Recht op democratische wetgeving: wetten worden openbaar gemaakt en parlementair besproken.
- Recht op rechterlijke toetsing: de Rechtbank Den Haag controleert of lokale regels passen bij formele wetten (Awb art. 8:52).
- Recht op publicatie: in het Staatsblad.
Plichten:
- Houd u aan deze wetten (Grondwet art. 11).
- Oefen invloed uit via verkiezingen.
De Gemeente Delft moet binnen formele wetten blijven, anders is een besluit ongeldig.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil met een algemeen verbindend voorschrift?
Een AVV kan materieel zijn, zoals een Delftse verordening. Formele wetten zijn altijd AVV's, maar niet omgekeerd. Zie algemeen verbindende voorschriften.
Kan de burgemeester van Delft een wet in formele zin maken?
Nee, alleen Koning en Staten-Generaal. Burgemeesters maken lagere AVV's, zoals noodverordeningen, die aan formele wetten moeten voldoen.
Hoe check ik of iets een wet in formele zin is?
Zoek op wetten.overheid.nl of Staatsblad. Parlementaire goedkeuring? Dan ja. Gebruik de normhiërarchie.
Wat bij strijd met een formele wet?
Het besluit is nietig of vernietigbaar. Start bezwaar bij Gemeente Delft, dan beroep bij Rechtbank Den Haag (Awb).
Tips en aanbevelingen voor Delftenaren
- Raadpleeg wetten.overheid.nl voor officiële teksten.
- Bij geschil met Gemeente Delft: controleer op formele wet en zoek advies bij Juridisch Loket Delft.
- Blijf geïnformeerd via Tweede Kamer en lokale Delftse kanalen.
Juridische Hulp van Arslan & Arslan Advocaten
Bij juridische kwesties is het essentieel om tijdig professioneel advies in te winnen. Arslan & Arslan Advocaten helpt u met uw juridische zaak.
- Website: www.arslan.nl
- Email: info@arslan.nl
- Gratis eerste consultatie