Eindejaarsuitkering: uw recht op een 13e maand
Een eindejaarsuitkering (ook wel 13e maand, kerstgratificatie of jaarpremie genoemd) is een extra betaling die u aan het eind van het jaar ontvangt van uw werkgever. Anders dan vakantiegeld is een eindejaarsuitkering niet wettelijk verplicht — het recht erop komt voort uit de CAO, arbeidsovereenkomst of bedrijfsgewoonte. In dit artikel leest u wanneer u er recht op heeft en hoe het werkt.
Wat is een eindejaarsuitkering?
Een eindejaarsuitkering is een extra betaling bovenop uw reguliere salaris, doorgaans uitgekeerd in december. De hoogte varieert, maar is vaak:
- Eén maandsalaris (de "13e maand")
- Een percentage van het jaarsalaris (bijv. 4%, 6% of 8,33%)
- Een vast bedrag (bijv. €500 of €1.000)
Wanneer heeft u recht op een eindejaarsuitkering?
CAO
Veel cao's kennen een eindejaarsuitkering. Als uw cao een eindejaarsuitkering voorschrijft, is uw werkgever verplicht deze te betalen. Bekende cao's met een eindejaarsuitkering zijn onder meer de cao Ziekenhuizen, cao Metalektro en cao Rijksoverheid.
Arbeidsovereenkomst
Als de eindejaarsuitkering in uw arbeidsovereenkomst is opgenomen, bent u er aan gehouden. De werkgever kan de uitkering niet eenzijdig afschaffen.
Bedrijfsgewoonte
Als uw werkgever al meerdere jaren achtereen een eindejaarsuitkering betaalt zonder dat dit in de cao of het contract staat, kan er sprake zijn van een verworven recht (bedrijfsgewoonte). In dat geval kunt u de werkgever houden aan de uitkering. De rechter beoordeelt of er sprake is van een voldoende bestendig gebruik.
Eenzijdige toezegging
Als uw werkgever een discretionaire bonus of eindejaarsuitkering toezegt die afhankelijk is van de bedrijfsresultaten, is dit geen vast recht. De werkgever kan dan jaarlijks beslissen of en hoeveel er wordt uitgekeerd.
Berekening
Pro rata bij parttime
Als u parttime werkt, wordt de eindejaarsuitkering pro rata berekend op basis van uw contracturen.
Pro rata bij in- en uitdiensttreding
Als u niet het hele jaar in dienst bent geweest, ontvangt u de eindejaarsuitkering naar rato van de gewerkte periode. Als u in juni uit dienst gaat, ontvangt u 6/12e van de eindejaarsuitkering.
Ziekte
Tijdens ziekte bouwt u doorgaans gewoon eindejaarsuitkering op. De werkgever moet tijdens ziekte minimaal 70% van het loon doorbetalen, en de eindejaarsuitkering maakt daar vaak deel van uit.
Belasting
Over de eindejaarsuitkering betaalt u inkomstenbelasting. Net als bij vakantiegeld wordt de eindejaarsuitkering belast tegen het bijzondere tarief. Dit kan hoger zijn dan uw reguliere tarief, waardoor u netto minder overhoudt dan verwacht. Bij de definitieve aangifte wordt het verrekend.
Verschil met vakantiegeld
| Aspect | Vakantiegeld | Eindejaarsuitkering |
|---|---|---|
| Wettelijk verplicht | Ja (minimaal 8%) | Nee (alleen als in cao/contract) |
| Uitbetaling | Mei/juni | December |
| Hoogte | 8% van bruto jaarloon | Varieert (vaak 1 maandsalaris) |
| Bij ziekte | Wordt opgebouwd | Meestal ook opgebouwd |
Veelgestelde vragen
Kan mijn werkgever de eindejaarsuitkering afschaffen?
Als de eindejaarsuitkering is vastgelegd in de cao of arbeidsovereenkomst, kan de werkgever deze niet eenzijdig afschaffen. Bij een verworven recht (bedrijfsgewoonte) is afschaffen ook moeilijk. Bij een discretionaire bonus kan de werkgever wél beslissen om deze niet uit te keren.
Heb ik recht op eindejaarsuitkering als ik ontslag neem?
Ja, u heeft recht op de eindejaarsuitkering naar rato van de periode die u in dat jaar heeft gewerkt. Dit moet worden meegenomen in de eindafrekening.
Is de eindejaarsuitkering hetzelfde als een bonus?
Niet altijd. Een eindejaarsuitkering is doorgaans een vast bedrag of percentage dat jaarlijks wordt uitgekeerd. Een bonus is vaak prestatieafhankelijk of afhankelijk van de bedrijfsresultaten. Een vaste eindejaarsuitkering is een recht; een discretionaire bonus is dat niet per se.